Welkom op Oogheelkunde.be van oogkliniek Okulus

All posts tagged netvlies afwijkingen

Netvliesscheur

Comments Off on Netvliesscheur

Symptomen van een netvliesscheur:

  • Een blinde vlek in uw gezichtsveld
  • Gezichtsonscherpte
  • Schaduwlijnen
  • Lichtflitsen
  • Floaters (vlekjes)

Het glasvocht, de geleiachtige massa waarmee de oogbol is gevuld, zit aan de achterkant van het oog aan het netvlies vast. Als het glasachtig lichaam van vorm verandert, kan het een stuk van het netvlies meetrekken, waardoor het netvlies scheurt. Als het netvlies scheurt, kan het glasvocht tussen het netvlies en de achterwand van het oog komen waardoor het netvlies wordt losgetrokken. Dit leidt tot netvliesloslating.

Laser fotocoagulatie kan kleine scheurtjes repareren. De laser maakt kleine plekjes langs de rand van de scheur waardoor littekentjes ontstaan. Deze littekentjes versterken de randen van de scheur en voorkomen dat vocht naar het netvlies lekt en zo wordt netvliesloslating voorkomen. Dit wordt op een plaats op het netvlies uitgevoerd dat niet gebruikt wordt voor het scherptezicht en dus heeft geen gevolgen op het zicht. Laserchirurgie kan tijdens een raadpleging worden verricht, vergt geen chirurgische incisie en veroorzaakt minder schade aan het omliggend weefsel.

Cryopexie maakt gebruik van extreme koude om littekenvorming te veroorzaken en de randen van een netvliesscheur af te sluiten. Cryopexie kan poliklinisch worden verricht, maar vergt lokale anesthesie om het oog gevoelloos te maken.

Macula degeneratie

Comments Off on Macula degeneratie

Wat is macula degeneratie?

Macula degeneratie is een aandoening van het centrale gedeelte van het netvlies, de macula lutea, of gele vlek. Meestal wordt macula degeneratie ‘slijtage’ van het netvlies genoemd.

Zoals in een fototoestel de film de lichtgevoelige laag is, zo is het netvlies of retina de lichtgevoelige laag van het oog. Het middelpunt van het netvlies met een doorsnee van ongeveer 3 mm. wordt de macula lutea, gele vlek, genoemd.

In de macula bevindt zich het grootste aantal van het type lichtgevoelige cellen dat contrast en kleuren kan waarnemen: de kegeltjes. Daardoor heeft het netvlies juist in de macula de grootste gevoeligheid voor details en kleuren.

Dankzij de macula is het centrale, scherpe zien mogelijk. Het scherp zien is nodig bij lezen, tv kijken, autorijden, borduren, enz. Het overige deel van het netvlies zorgt voor het perifere zien, om het centrale zien heen, erboven, eronder, opzij ervan. Het beslaat een veel groter gebied van het gezichtsveld dan het centrale zien. Het perifere zien mist echter de scherpte van het centrale zien, maar is noodzakelijk om nergens tegenop te lopen.

Macula degeneratie ontstaat wanneer de kegeltjes in de macula afsterven, meestal door de leeftijd dus na het vijftigste levensjaar of vroeger bij bv hoge myopie. Dit veroorzaakt een achteruitgang van het gezichtsvermogen in het centrale, scherpe zien. Het perifere zien blijft in de meeste gevallen gespaard, zodat men in staat blijft om zijn weg in huis en daar buiten min of meer zelfstandig te vinden, ook al mist men dan scherpte.

 

De droge leeftijdsgebonden maculadegeneratie.

Deze vorm begint als kleine bleekgele afzettingen, ‘drusen’ genoemd, die zich beginnen op te hopen in de macula. Dit is een sluipend en zéér langzaam verlopend proces, waarbij het vele jaren kan duren, voordat het zien achteruit gaat.

 

De “natte” maculadegeneratie.

De natte vorm ontstaat als er kleine nieuwe bloedvaatjes achter de macula gaan groeien. Omdat deze bloedvaatjes niet normaal zijn, lekken ze bloed en vocht uit de nieuwgevormde bloedvaten.

Bloed beschadigt de macula, wat een snelle en ernstige achteruitgang van het gezichtsvermogen veroorzaakt.

Uiteindelijk ontstaat een litteken in de macula met verlies van het centrale zien als gevolg.

Opvallend is dat het andere oog nog lange tijd goed kan blijven.

Toch moet erop worden gerekend, dat vroeg of laat beide ogen kunnen worden getroffen.

Risicofactoren en preventie.

Toenemende leeftijd
Erfelijkheid
Overmatige UV blootstelling draag tijdig een zonnebril
Overmatig alcoholgebruik matig alcohol gebruik
Roken stop met roken
Voeding aanvullen met extra anti oxydantia (uit voeding en supplementen)
Vrouwen hebben meer kans postmenopauzale hormonensubstitutie

Hoe wordt dit gemerkt door de patient?

Bij de droge vorm is er een trage geleidelijke achteruitgang van het zicht, bij de natte vorm kan er soms een plotse zichtvermindering optreden. Bij het toenemen van vervormingen moet zeker spoedig bij dr Claeys of één van zijn medewerkers op controle gegaan worden. Vervormingen zoals een raamkozijn of de regel in een schrift dat begint te golven zijn een alarmteken dat kan wijzen op het ontstaan van de natte vorm.

Diagnose

Tijdens een routine oogonderzoek kan de oogarts reeds bepalen of u aan maculadegeneratie lijdt. Bij twijfel of in het kader van een eventuele laserbehandeling worden aanvullende onderzoekingen uitgevoerd zoals optische coherentietomografie, fluoresceine en/of indocyaninegroen angeiografie.

Behandelingen

Bij de droge vorm wordt na het optimaal aanpassen van de bril met low vision hulpmiddelen het resterende zicht verder maximaal verbeterd. Op die manier is het enkel mogelijk het resterende zicht dat er nog is optimaal te gaan gebruiken, het blijft echter een aanpassing en is geen behandeling.

Natuurlijk moeten de risicofactoren nog meer vermeden dan voorheen, bv extra inname van anitioxydantia.Hieronder enkele voorbeelden van hulpmiddelen.

Fotodynamische laserbehandeling

Visudyne (verteporfirine) wordt gebruikt bij de photodynamische therapie (pdt) van de exudatieve vorm van maculadegeneratie. Pdt is een twee staps procedure beginnend met de toediening van een ‘photosensitizer’ in casu verterporfirine tijdens een infuus gedurende 10 minuten. Terwijl dit produkt in het bloed circuleert gaat het zich vastzetten thv de lipoproteinen LDL. In de neovasculaire membraan (nieuwgevormde bloedvaten) is er een verhoogde aanwezigheid van de lipoproteinen omdat cellen met een snelle deling een grotere hoeveelheid lipoproteinen bezitten ivm niet delende cellen. Dus verteporfirine gaat zich vooral ophopen thv de nieuwgevormde bloedvaten.

Het geneesmiddel wordt geactiveerd door een laser met een golflengte met een bepaalde diameter. Het geactiveerde produkt veroorzaakt een omzetting van zuurstof naar waterstofperoxyde dat celdood als gevolg heeft. Op deze manier worden de nieuw ontwikkelde choroidale bloedvaten gesloten en de andere bloedvaten blijven functioneel. Het zijn enkel de cellen met veel lipoproteinen die sterven, op deze manier wordt de overliggende retina gespaard van schade door de laserstraal. De vroegere laserfotocoagulatie veroorzaakt ook schade thv het netvlies hetgeen met de pdt veel minder het geval is. Er wordt geen warmte ontwikkeld met de pdt waardoor geen schade op de bovenligende retina ontstaat. Het is dus een minimaal ingrijpende techniek die wordt uitgevoerd op een out-patient basis.

De diameter van de laserstraal wordt bepaald door een voorafgaand fluoresceine angeiografie, eventueel aangevuld met indocyanine groen angeiografie. Met deze angeiografie technieken kan de grootte van de neovasculaire haard gevisualiseerd worden.

Visudyne kan de beschadigde photoreceptoren of retinacellen echter niet herstellen maar het beperkt bijkomende schade door verdere groei van de choroidale neovascularistie. Met deze behandeling is het de bedoeling een beter visueel functioneren te bekomen met bril en low vision hulpmiddelen, een visusrecuperatie is uitgesloten (indien er enkel met PDT behandelt wordt, zie verdere uitleg bij de injecties) maar het niet behandelen leidt tot een verdere verslechtering van het bestaande zicht.
Als bijwerkingen zien we in 10% van de gevallen injectie gerelateerde reacties en tijdelijke visuele verschijnselen zoals wazig zicht, tijdelijke vermindering en toename gezichtsvelddefect, rugpijn tijdens het infuus komt in 2% van de gevallen voor.
De laserbehandeling wordt uitgevoerd in de POLICLINIC op de Veemarkt te Kortrijk. Na de behandeling kan de patient onmiddellijk terug naar huis maar moet de eerste 48h het licht absoluut mijden.

Intravitreale injecties

Intravitreale injecties worden gebruikt bij de behandeling van de exudatieve/natte vorm van maculadegeneratie al dan niet in combinatie met een éénmalige PDT behandeling. De injectie is een vrij pijnloze korte procedure van enkele minuten waarbij de patient in een steriele omgeving met een zeer fijne naald langs het oogwit het product in het vitreum toegediend krijgt. Dit gebeurt onder druppelverdoving. Er zijn weinig risico’s aan verbonden, de meest voorkomende complicatie is van onschuldige aard : een subconjunctivale bloeding, dit is te vergelijken met een “gesprongen adertje”, een blauwe plek, die na enige tijd spontaan wegtrekt. Ernstige oogcomplicaties zijn net zoals bij ieder chirurgisch ingrijpen niet uit te sluiten hoewel dze in dit geval zeer zeldzaam zijn. Terwijl dit produkt in het vitreum circuleert gaat het zich vastzetten op de VEGF, dit zijn groeifactoren die ervoor zorgen dat er steeds nieuwe (lekkende) bloedvaten bijgroeien, en het groeiproces gaan stilleggen. We spreken dus van een ANTI-VEGF behandeling. Het einddoel is de nieuwgroei van bloedvaten in het letsel te gaan stilleggen. Bijna altijd wordt er gestart met 3 injecties met een tussenperiode van 6 weken, tussentijdse controles bepalen het verder verloop van de behandeling. Vaak wordt een spectaculaire vermindering van het maculaoedeem bemerkt op OCTscans. Voor het eerst is er een mogelijkheid om met deze behandeling terug een recuperatie van het zicht te bekomen ,30% van de patiënten bemerken subjectief terug een verbetering van het zicht of een vermindering van de vervormingen. Bij de resterende 70% wordt vaak een stabilastie van het zichtsverlies bekomen.

De injecties worden uitgevoerd in de POLICLINIC op de Veemarkt te Kortrijk. Na de behandeling kan de patient onmiddellijk terug naar huis en moet enkele dagen oogdruppels toedienen.

Diabetische retinopathie

Comments Off on Diabetische retinopathie

Wat is diabetische retinopathie?

Diabetische retinopathie is een gevolg van suikerziekte (diabetes mellitus) die de ogen aantast. Suiker heeft namelijk de eigenschap de bloedvaten van het hele lichaam te verzwakken, zo ook de bloedvaten in en rond het netvlies van het oog. De functie van het netvlies is om binnenvallend licht om te zetten in elektrische stroompjes en het vervolgens, via de oogzenuw, door te geven aan de hersenen. Bij diabetische retinopathie raken de eigen bloedvaatjes in en rond het netvlies beschadigd waardoor ze gaan bloeden of vocht lekken.

In een verder stadium kan eveneens bloed in het glasvocht terecht komen. Het gevolg hiervan is dat het glasvocht vertroebelt. Het bloeden in het glasvocht komt doordat de bloedvaatjes in het oog kunnen afgesloten raken en nieuwe, zeer fijne zijtakjes krijgen die heel gemakkelijk bloeden. Ook kunnen nieuwe bloedvaatjes op het oppervlak van het netvlies of de oogzenuw ontstaan.

Wat zijn de verschijnselen?

Indien het netvlies door bloedingen of lekkage beschadigd raakt, zijn de beelden die u waarneemt wazig. Deze aandoening ontwikkelt zich geleidelijk en totdat het netvlies al sterk is aangetast merkt u er zelf weinig van. Het is daarom belangrijk uw ogen regelmatig door een oogarts te laten controleren; een tijdige opsporing van diabetische retinopathie is uiteindelijk altijd de beste bescherming tegen het verslechteren van uw zicht.

Het onderzoek

Om diabetische retinopathie op te kunnen sporen onderzoekt uw oogarts het netvlies en de omringende bloedvaten. Dit onderzoek is pijnloos en gebeurt met een zogenaamde oogspiegel. In sommige gevallen worden uw pupillen voor dit onderzoek verwijd met behulp van enkele druppels. Dit heeft tot gevolg dat u enkele uren wazig ziet en wat minder het licht kan verdragen.
Indien de oogarts diabetische retinopathie bij u constateert, is een tweede methode van onderzoek nodig om vast te stellen op welke plaats en in welke mate uw oog is aangetast. Dit gebeurt door middel van het maken van contrastfoto’s (hyperlink naar fluorescentie angeiografie).

De behandeling

Het is niet altijd nodig een behandeling in te stellen, diabetische retinopathie komt namelijk in meerdere vormen voor. De meest voorkomende vorm is vrij onschuldig waarbij het zicht niet ernstig is aangetast; meestal is het alleen nodig regelmatig terug te komen voor controles. Ook wanneer het glasvocht door bloedingen troebel is geworden hoeft niet altijd meteen te worden ingegrepen, vaak verdwijnt het bloed op natuurlijke wijze vanzelf. Bij een meer ernstige vorm beoordeelt de oogarts of het nodig is een behandeling in te stellen. Hij kijkt hiervoor in welke mate het netvlies aangetast is via de fluoresceine angeiografie.

Mogelijke behandelingen:

Laserbehandeling

Een laser is een smalle, krachtige lichtbundel waarmee de arts de aangedane delen van het netvlies kan behandelen. De behandeling duurt circa 10 tot 15 minuten waarbij eerst de pupil moet verwijd worden met oogdruppels. Deze behandeling wordt uitgevoerd in de Oogkliniek. Na een laserbehandeling kan u onmiddellijk terug naar huis. Als regel is een laserbehandeling niet pijnlijk, sowieso krijgt u verdovende druppels toegediend.

Intravitreale injectie met anti VEGF

Wat is het? Een intravitreale injectie is een injectie met een zeer geringe hoeveelheid geneesmiddel in het glasachtig lichaam van het oog. Het oog bestaat van buiten naar binnen uit de harde oogrok (sclera), het vaatvlies (de choroidea), het netvlies (de retina) en is gevuld met een waterige geleiachtige substantie (het glasachtig lichaam). Zie figuur infra

Procedure

Op de dag zelf het oog ingedruppeld met onder andere verdovende druppels en daarna gedesinfecteerd. Er wordt een ooglidspreider geplaatst zodat het oog open blijft staan. Het geneesmiddel wordt geïnjecteerd, u kunt dan een soort vliegjes (net als floaters) waarnemen, dit is het ingespoten geneesmiddel. Vervolgens wordt er antibiotica in het oog gedaan. Eventueel begint u de volgende dag zelf te druppelen met antibioticadruppels. U wordt gecontroleerd volgens afspraak door uw oogarts
Complicaties

  • Oogdrukverhoging; bijwerking bij corticosteroiden. Bij vaatgroeiremmers komt deze complicatie nauwelijks voor.
  • Infectie: zeldzaam; indien het oog erg rood wordt met pijn en lichtschuw moet u uw artswaarschuwen.
  • Netvliesloslating: zeldzaam
  • Glasvochtbloeding: zeldzaam


Combinatie van intravitrealse injectie met anti VEGF tesamen met laser

Recent zijn er meerdere grote studies verschenen (zoals bv Read2, Restore, Resolve, DCRnet) die het nut bewijzen van anti-VEGF behandelingen ivm laserbehandeling alleen. Op de grafiek van de Europese studie Restore is duidelijk te zien dat laserbehandeling alleen de visus kan stabiliseren, antiVEGF injecties al dan niet in combinatie met laserbehandeling doet wel de visus verbeteren. Therapeutisch gezien moet gestart worden met een reeks van 3 intravitreale injecties anti VEGF om de 6 weken met tussendoor enkele controles. Op die manier kan het oedeem verminderd worden en is het risico op retinale neovascularisaties minder. Na de oplaaddosis van 3 injecties wordt er verder opgevolgd met fluonangeiografie en spectralis domainOCT. Meestal is het nodig om erna bijkomende injecties en laserbehandelingen te plannen om de visus te stabiliseren of terug te verbeteren. Een verzwakte visus is meestal het resultaat maar door de intravitreale anti VEGF injecties evt in combinatie met laserbehandeling is er een duidelijke visuswinst tov niets doen als optie of enkel laserbehandeling.

Van zodra er neovascularisatie optreedt tijdens de opvolging moet gestart worden met een laser panfotocoagulatie. In ernstige proliferatieve diabetische retinopathie wordt behandeld met laserchirurgie, soms aangevuld met één of meerdere intravitreale injecties met anti VEGF. Een laserbehandeling zorgt ervoor dat abnormale bloedvaten krimpen. Omdat er veel laserverbrandingen nodig zijn, zijn er doorgaans drie of meer sessies nodig voor een volledige behandeling. Hoewel u enig verlies van zijzicht kunt merken, kan de laserbehandeling de rest van uw gezichtsvermogen redden. Laserbehandelingen kunnen uw kleurzicht en nachtzicht enigszins verminderen. Het niet uitvoeren van de laserbehandeling (evt in combinatie met injecties) bij proliferatieve diabetes retinopathie leidt tot volledige blindheid.
Bij tractie of maculaire pucker is een heelkundige peeling aangewezen. Als de vitreumbloeding hevig is, is er misschien een ingreep nodig, vitrectomie. Tijdens een vitrectomie wordt bloed verwijderd uit het midden van uw oog. Een vitrectomie is ook geïndiceerd als er zich proliferatieve vasculaire membranen in het glasvocht ontwikkelen waardoor een tractieloslating van het netvlies ontstaat. Vitrectomie wordt verricht onder lokale of algemene anesthesie. Daarna wordt met een klein instrument de glasachtige gelei die vertroebeld is met bloed verwijderd. Het glasvocht wordt vervangen door een zoutoplossing. Omdat het glasvocht voornamelijk uit water bestaat, merkt u geen verandering tussen de zoutoplossing en het oorspronkelijke glasvocht. Laserbehandelingen worden altijd tijdens vitrectomie verricht met een intraoculaire sonde.

Bijna elke patient gaat dezelfde dag van de vitrectomie ingreep naar huis. Sommige mensen blijven een nacht in het ziekenhuis. Uw oog is rood en gevoelig. U moet medicinale oogdruppels gebruiken tegen infectie.


Preventie

Maak IEDER JAAR een afspraak bij uw eigen oogarts. Gebruik de voorgeschreven diabetesmedicatie op de voorgeschreven tijdstippen en in de juiste hoeveelheden, volg het dieet van uw specialist of huisarts met eveneens strikte opvolging van bloeddruk en cholesterol.


Macula gat

Comments Off on Macula gat

Maculagaten en ouderdomsmaculadegeneratie zijn twee verschillende aandoeningen, hoewel de symptomen hetzelfde zijn. Beide aandoeningen komen veel voor bij mensen van 60 jaar en ouder.

Er zijn drie stadia voor een maculagat:

  • Stadium I: Fovealoslating. Zonder behandeling wordt de helft van de stadium-I maculagaten groter.
  • Stadium II: partiële-dikte gaten. Zonder behandeling wordt ongeveer 70% van de stadium-II maculagaten groter.
  • Stadium III: volledige-dikte gaten. Wanneer een stadium-III maculagat zich ontwikkelt, kan een groot deel van het centrale en gedetailleerde gezichtsvermogen verloren gaan. Indien onbehandeld kan een maculagat leiden tot netvliesloslating.


Diagnose

Maculagaten beginnen geleidelijk aan. In het vroege stadium van een maculagat, zien mensen een lichte vertekening of troebelheid als ze recht vooruit kijken. Rechte lijnen of voorwerpen zien er krom of golvend uit. Lezen en andere routinetaken worden lastig.

Het binnenste van het oog is grotendeels gevuld met glasvocht. Het glasvocht bevat miljoenen fijne vezels die aan het oppervlak van het netvlies vast zitten. Als we ouder worden krimpt het glasachtig lichaam langzaam en trekt zich terug van het netvlies. Natuurlijk vocht vult het gebied waar het glasvocht is samengetrokken. Dit is normaal. In de meeste gevallen zijn er geen bijwerkingen. Sommige patiënten ervaren wat meer floaters.

Als het glasachtig lichaam echter stevig aan het netvlies vast zit als het zich terugtrekt, kan het netvlies scheuren en een maculagat vormen. En als het glasachtig lichaam los is gekomen van het netvlies, kunnen wat vezels op het oppervlak van het netvlies achterblijven en samentrekken. Dit verhoogt de spanning op het netvlies en kan leiden tot een maculagat. In beide gevallen kan het vocht dat het gekrompen glasachtig lichaam vervangt door het gat in de macula sijpelen en het centrale gezichtsvermogen vertroebelen en vertekenen.

Maculagaten kunnen ook voorkomen door oogaandoeningen, zoals sterke myopie, macula pucker, netvliesloslating, diabetische retinopathie en oogletsel. Als er een maculagat is in een oog, is er een 10-15% kans, dat er in de loop der tijd ook een maculagat in het andere oog komt.


Ingreep

Een ingreep is in veel gevallen noodzakelijk om het gezichtsvermogen te verbeteren, hoewel sommige maculagaten vanzelf dichtgaan en niet behandeld hoeven te worden. Bij deze chirurgische ingreep – een vitrectomie wordt het geleiachtige glasvocht verwijderd om te voorkomen dat het aan het netvlies trekt na een membranectomie, het verwijderen van laagjes ongezond weefsel van het netvlies met minuscule instrumenten zoals forceps. Het glasvocht wordt vervangen door een bel met een mengsel van lucht en gas. De bel fungeert als intern, tijdelijk verband dat de rand van het maculagat op zijn plaats houdt terwijl het geneest. De ingreep wordt onder lokale of algemene anesthesie verricht met één dag ziekenhuisopname.

Na de ingreep moet de patiënt met het gezicht naar beneden blijven liggen, normaal gesproken 10 dagen. In deze positie blijft de bel tegen de macula aan drukken en wordt geleidelijk geabsorbeerd door het oog, waardoor het gat dichtgroeit. Als de bel is geabsorbeerd, vult de glasvochtholte zich met natuurlijk oogvocht.
De houding met het gezicht naar beneden is van cruciaal belang voor het succes van de ingreep. Mensen die niet zo lang met het gezicht naar beneden kunnen blijven liggen, komen niet in aanmerking voor een gastamponnade maar krijgen een siliconentamponnade. In deze gevallen kan de patiënt de houding met het gezicht naar beneden vermijden maar een tweede vitrectomie is nodig om de siliconenolie na een of twee maanden te verwijderen.


Resultaat

De verbetering van het gezichtsvermogen varieert van patiënt tot patiënt. Mensen die korter dan zes maanden een maculagat hebben, hebben een betere kans het gezichtsvermogen terug te krijgen, dan mensen die het langer hebben. Het herstel van het gezichtsvermogen kan wel zes maanden na de ingreep doorgaan.

Het meest voorkomende risico na een maculagat-ingreep is een snellere ontwikkeling van staar. Bij de meeste patiënten kan staar zich snel ontwikkelen en meestal is een ingreep noodzakelijk. Andere minder voorkomende complicaties zijn infectie en netvliesloslating tijdens of na de ingreep, die beide onmiddellijk kunnen worden behandeld.

In de periode dat het gas in the oog zit, mogen de patiënten niet per vliegtuig reizen. Veranderingen in de luchtdruk kunnen leiden tot uitzetten van de gasbel waardoor de druk in het oog toeneemt.


Macula pucker

Comments Off on Macula pucker

De macula ligt normaal gesproken vlak tegen de achterwand in het oog. Soms groeien er cellen op de binnenkant van het oog die aan de macula trekken en hem samentrekken. Soms veroorzaakt letsel of een aandoening strengen littekenweefsel in het oog. Dit zijn epiretinale membranen en ze kunnen aan de macula trekken. Wanneer de macula door dit trekken gaat rimpelen, heet dat macula pucker. In sommige ogen heeft dat weinig invloed op het gezichtsvermogen, maar in andere kan het significant zijn en leiden tot een vertekend gezichtsvermogen.

Het is niet ongebruikelijk dat iemand epiretinale membranen heeft en toch normaal kan zien. De membranen veranderen echter in de loop der tijd en de volgende symptomen kunnen voorkomen:
Veranderingen in het gezichtsvermogen zodat rechte lijnen golvend of gebroken lijken (metamorfopsie)

Verminderd vermogen om kleine details te zien wanneer men direct naar een voorwerp kijkt, of dit nu dichtbij of ver weg is.

De oorzaak van de meeste gevallen van macula pucker is onbekend. Het gebeurt soms helaas gewoon. Soms is macula pucker het resultaat van letsel of een aandoening zoals diabetes die van invloed is op het oog. Epiretinale membranen vormen zich soms na oogchirurgie.

De arts kan aanbevelen de macula pucker niet te behandelen als het geen significante gezichtsproblemen veroorzaakt. In plaats daarvan kan hij aanbevelen dat de patiënt vaker dan gebruikelijk de ogen laat onderzoeken om zeker te zijn dat de epiretinale membranen niet veranderen en problemen veroorzaken. Meer symptomatische macula pucker kan chirurgisch worden behandeld.

De chirurgische procedure voor macula pucker wordt doorgaans verricht onder lokale of algemene anesthesie. Het eerste deel van de operatie voor de behandeling van macula pucker is een vitrectomie; de geleiachtige massa waarmee het oog is gevuld, wordt verwijderd. De chirurg verwijdert ook de epiretinale membranen die de macula pucker veroorzaken met kleine forceps. Zo kan de macula vlak tegen de achterkant van het oog aan liggen en de gezichtsproblemen wegnemen.

Video apart gemaild: ilm peeling, pvr en vitreous base shaving
Meestal gaat door de chirurgische ingreep de macula vlak tegen de achterkant van het oog liggen wat zorgt voor gedeeltelijke verbetering van het gezichtsvermogen.

Het meest voorkomende risico na een maculagat-ingreep is een snellere ontwikkeling van staar. Bij de meeste patiënten kan staar zich snel ontwikkelen en meestal is een ingreep noodzakelijk. Andere minder voorkomende complicaties omvatten infectie en netvliesloslating tijdens of na de ingreep, die beide onmiddellijk kunnen worden behandeld.

Floaters en lichtflitsen

Comments Off on Floaters en lichtflitsen

Floaters zijn zwarte vlekjes die door het gezichtsveld zweven. Ze zien eruit als stipjes of onregelmatig gevormde sliertjes en werpen een schaduw af op het netvlies. Dit kan in allerlei vormen worden waargenomen: puntjes, cirkels, spinnewebben, draadjes, slingertjes, slangetjes. Ze zijn vooral zichtbaar als we in helder licht lezen of vanuit een donkere kamer een lichte kamer binnengaan. Deze bewegen in het oog en bewegen vaak nog na eens het oog terug stilstaat.

Het oog is gevuld met een geleiachtige massa, het glasvocht. Als het glasvocht ouder wordt, worden er sliertjes eiwit genaamd collageen zichtbaar. Bij sommige mensen kan het glasachtig lichaam loskomen van het netvlies. Als dit gebeurt, trekt het aan het netvlies, waardoor het oog lichtflitsen ziet. Meestal hoeft men zich geen zorgen te maken over een paar floaters in het gezichtsveld, vooral als ze er al enige tijd zijn.

Oorzaken

  • Een plotselinge toename van het aantal floaters, vooral als u ook lichtflitsen ziet, wordt gezien bij achterste loslating van het glasachtig lichaam. Als dit het geval is, moet u eerstdaags een oogarts raadplegen om te laten controleren of u geen netvliesloslating hebt.
  • Ook bij een ontsteking in het oog (uveitis) kunnen bewegende vlekjes worden gezien.
  • Bij suikerziekte kan bloed in het glasvocht komen, wat ook als vlekjes wordt waargenomen. Dit kan plotseling gebeuren.

Behandeling

  • Het is belangrijk vast te stellen wat de oorzaak is.
  • Bij een ontsteking zal behandeling noodzakelijk zijn.
  • Bij suikerziekte is eventueel laserbehandeling nodig.
  • Wanneer een gaatje in het netvlies is ontstaan zal een laserbehandeling nodig zijn om een netvliesloslating te voorkomen.
  • Het is technisch mogelijk om floaters te verwijderen door het glasachtig lichaam te verwijderen, een ingreep genaamd vitrectomie. Helaas houdt deze ingreep significante risico’s in voor het gezichtsvermogen vanwege mogelijke complicaties, bijvoorbeeld netvliesloslating en staar. De meeste oogartsen zijn daarom terughoudend in de aanbeveling van deze ingreep tenzij het gezichtsvermogen bedreigd is.
  • Meestal verminderen de troebelingen spontaan. Het is belangrijk om er niet naar te gaan zoeken, dus er zo weinig mogelijk opletten.
  • Indien lichtflitsen (dus felle bliksemschichten) aanhouden enkele weken na het eerste oogonderzoek is een nieuw oogonderzoek bij uw eigen oogarts aangewezen.

 

 

Electrofysiologie

Comments Off on Electrofysiologie

Elektrofysiologische onderzoeken, zoals het ERG en VEP, gaat de werking van het netvlies en de visuele banen evalueren.

Wat is een elektroretinogram (ERG)?

Met een ERG onderzoekt de oogarts de verschillende lagen van het netvlies. Bij het multifocaal ERG wordt het centrale stukje van het netvlies geevalueerd en probeert hij kleine gelokaliseerde defecten op te sporen. Bij het pattern-ERG bekijkt de oogarts de ganglioncellaag.


Wat zijn visueel geëvokeerde potentialen (VEP)?

Het VEP of visueel geëvokeerde potentialen evalueert de banen vanuit het oog tot de visuele hersenen via een flits en patroon VEP.


Elektrofysiologisch onderzoek: voorbereiding

Gebruik bij voorkeur zo weinig mogelijk make-up, haarlak of haargel op de dag van het onderzoek.
Bij kinderen is het van groot belang dat uw kindje zo rustig mogelijk is en zo weinig mogelijk beweegt.

Maak een afspraak op een moment dat uw kindje zich goed voelt. Dus niet vlak voor etenstijd of op een moment dat het anders zou slapen.
Geef uw kind eventueel voeding vlak voor het onderzoek. Als uw kind in slaap valt tijdens het ERG of flits-VEP is dat niet erg. Voor een patroon-VEP, patroon-ERG, multifocaal-ERG of EOG is wel voldoende aandacht en kijkgedrag noodzakelijk.

Laat uw kind zo comfortabel mogelijk zitten: op uw schoot, in de maxi-cosi of in de buggy. De aanwezigheid van één ouder (of een ander vertrouwenspersoon) is voldoende. Alle andere familieleden worden verzocht in de gang te wachten. Vermijd lotions, olie of shampoo op het gezichtje en het hoofdje gedurende 24 uur voor het onderzoek, want hierdoor kleven de elektrodes minder goed en neemt de betrouwbaarheid van het onderzoek af.
De artsen geven er sterk de voorkeur aan om het onderzoek zonder narcose of sedatie uit te voeren. Als dit niet lukt, zal in overleg met uw behandelend oogarts beslist worden om het onderzoek te herhalen op een later tijdstip of onder narcose.


Verloop van de elektrofysiologische onderzoekingen

Voor sommige electrofysiologische onderzoekingen worden gedruppeld om de pupil te verwijden waardoor het zicht wazig kan zijn en meer hinder van fel licht kan ontstaan. Om deze reden kunt u na het onderzoek niet zelf met de wagen naar huis rijden.
Daarna brengt de medewerster elektrodes op het gezicht of het hoofd aan. Vooraf wordt op die plaatsen de huid goed gereinigd en gescrubd waardoor enige huidroodnheid kan ontstaan. Dit kan enkele uren duren.

Het ERG start met een aanpassing aan duisternis gedurende 20 minuten, een meting in duisternis, aanpassing aan licht gedurende 10 minuten en een meting bij licht. Tijdens de meting ziet u lichtflitsen, alsof er een foto van u wordt genomen. U doet niets, probeert niet te bewegen en niet te knipperen. De flitsen duren telkens maar enkele seconden. Het volledige onderzoek duurt ongeveer een uur.

Bij het multifocaal ERG kijkt u naar een flikkerend patroon van witte en zwarte zeshoekjes. Het is van groot belang dat u goed naar het fixatiepunt blijft kijken en zo weinig mogelijk beweegt of knippert. Het onderzoek bestaat uit acht blokjes van 45 seconden. Het volledige onderzoek duurt ongeveer 45 minuten.
Bij het patroon-ERG en patroon-VEP kijkt u gedurende enkele minuten naar een dambordpatroon bestaande uit witte en zwarte blokjes. Het volledige onderzoek duurt ongeveer een halfuur.

Bij het flits-VEP ziet u lichtflitsen, alsof er foto’s van u worden genomen. U doet niets, probeert niet te bewegen en niet te knipperen. De flitsen duren telkens maar enkele seconden. Het volledige onderzoek duurt ongeveer een halfuur.


Wat met de resultaten?

De oogarts in de Oogkliniek bespreekt de resultaten en de verdere behandeling. Indien u verwezen bent van een andere oogarts, dan mailt de Oogkliniek de resultaten naar uw eigen oftalmoloog.


 

OCT

Comments Off on OCT

Optical Coherence Tomography (OCT) is een non contact medische beeldvormingstechniek te vergelijken met echografie en NMR: gereflecteerd licht wordt gebruikt om een gedetailleerd doorsnede of 3D beeld te brengen van het oog.

Het Spectralis systeem maakt tot 40.000 Ascan beelden per seconde: door de hoge snelheid van de opnames wordt een hogere resolutie bekomen met betere mogelijkheid om de ziekte op te sporen of op te volgen. Daarenboven wordt de eyetracking technologie toegepast, de vele opnames van de dezelfde snede om de resolutie te vergroten worden telkenmale op dezelfde plaats uitgevoerd omdat de laser de oogbewegingen mee volgt.

Bij een volgende opname ter opvolging van een injectiepatiënt kan op die manier een snede op exact dezelfde plaats vergeleken worden. Daarenboven wordt nog de cSLO technologie gecombineerd. Dankzij al die top technologie zijn we actueel in staat de diagnose en behandeling van veel oogziekten beter te begrijpen en beter te genezen.

Angeiografie

Comments Off on Angeiografie

Angeiografie: fluoresceïne en indocyaninegroen

Gebruikte apparatuur: Spectralis HR+OCT (c SLO)

Het unieke van dit apparaat is dat de beelden niet meer genomen worden met digitale fotografie maar met confocale lasers. Door fotos te nemen met lasers opent dit een ganse nieuwe wereld van detail dat tot op heden niet kon gevisualiseerd worden.

Eerst was er de overstap van fim naar digitale fotografie met als voordelen van de digtiale fotografie van hetniet meer moeten ontwikkelen van films en aldus tijdswinst. Recent werd door de firma Heidelberg Engineering de techniek ontwikkeld van fotografie in het oog met confocale lasers hierbij aangevuld met eye tracking technologie.

De drastische toename van kwaliteit van de opname van de beelden met de Spectralis komt doordat een lasergolflengt gekozen werd dat het best past bij de gebruikte kleurstof met aldus verbeterde signal-to-noise ratio. Daarenbov en door het gebruik van confocale lasers wordt het out-of-focus licht en het strooilicht geblokkeerd.
Door de highspeed imaging mogelijkheden is er niet alleen hoge kwaliteit statische fotos mogelijk maar dynamische opnames via video, en indien gewenst in 3D!


Waarom netvliesfoto’s maken met een kleurstof?

Aan de hand van de ingespoten in water oplosbare kleurstof -fluoresceine of infracyanine groen (ICG) – kan een beter inzicht bekomen worden van de toestand van het netvlies en de bloedvaten binnenin uw oog (zoals lekkage, een tekort aan bloedvaten, de groei van nieuwe bloedvaten,…) bv bij diabetes of maculadegeneratie.
Die toestand van de bloedvaten leert dan iets over de toestand van uw oog.
Als de oogarts bij routineonderzoek een afwijking in het achterste deel van uw ogen vermoedt, kan een fluorescentie angeiografie worden uitgevoerd.

Voorbeeld van een opname bij een fluorescentieangeiografie in vooraanzicht links met OCT snede fluoangeiografisch rechts


Hoe gebeurt het onderzoek?

Het onderzoek neemt ongeveer 1 uur in beslag. In de wachtkamer worden uw beide pupillen verwijd met behulp van enkele druppels die moeten inwerken, dit kan eventjes duren, meestal een 20tal minuten of zelden tot meer dan een halfuur.

Tijdens het onderzoek spuit de arts een contrastvloeistof in een bloedvat in uw hand of arm. Tijdens het onderzoek zit u achter de digitale camera, uw hoofd rust op een kinsteun. Met één oog kijkt u naar een knipperend lampje, het andere te onderzoeken oog bevindt zich voor de camera. De arts neemt eerst enkele controle foto’s voordat de fluoresceïne wordt ingespoten. Daarna dient de arts u de vloeistof toe, waarna de arts foto’s blijft maken om het binnentreden van de kleurstof in de bloedvaatjes van uw oog niet te missen. Hierbij ziet u telkens een lichtflits. De neiging bestaat om hierbij uw ogen dicht te knijpen. Het kan daarom soms nodig zijn dat een assistente uw oogleden openhoudt.

Door de verspreiding van deze vloeistof kan na enkele seconden in de verschillende bloedvaten in en rond het netvlies het lekken van deze kleurstof uit de bloedvaten worden gevolgd. Daardoor worden de slagaders en de slecht doorbloede zones gelokaliseerd. Hier worden foto’s van gemaakt. De gemaakte opnames zijn direct zichtbaar op een beeldscherm. De arts kan u meestal meteen een definitieve uitslag van het onderzoek geven. Het maken van de foto’s is pijnloos en neemt 10-15 minuten in beslag voor een fluorescentieangeiografie, bij indocyanine angiografie worden nogmaals foto’s genomen na 45′ wachten


Waarom soms bijkomende angeiografie met indocyaninegroen?

Met indocyaninegroen wordt veel beter de dieper gelegen bloedvaten gevisualiseerd, dus de bloedvaten thv het vaatvlies of choroidea, met fluoresceïne beter de boedvaten thv het netvlies of retina. Soms zijn enkel de bloedvaten thv de choroidea aangetast en niet thv netvlies waardoor een bijkomende indocyaninevideoangeiografie aangewezen is.

Hierbij wordt een andere laser gebruikt dan bij de fluoresceïneangeiografie om beter de dieperliggende structuren te kunnen bekijken.


Tijdelijke bijwerkingen?

Fluoresceïne kan een zeldzame keer een licht gevoel van misselijkheid teweeg brengen; dit trekt echter weer snel weg. Wij raden u aan twee uur voor het onderzoek niet te eten of te drinken. De huid kan tot enige uren na het onderzoek geel gekleurd zijn in geval dat fluoresceïne werd geinjecteerd.

De kleurstof verlaat uw lichaam meestal binnen de 24 uur met de urine, die daardoor tijdelijk verkleurd is.

Als u suikerziekte heeft, moet u zich echter gewoon aan uw dieet houden. Indien de kleurstof tijdens de inspuiting uit het bloedvat lekt ontstaat een lokale branderigheid en verkleuring van de huid. De branderigheid verdwijnt na enkele minuten en de verkleuring na enkele dagen zonder restverschijnselen.


Blue laser autofluorescentie

Comments Off on Blue laser autofluorescentie

 

Met fundus autofluorescentie wordt het normaal fysiologische fluorescentie vanuit het pigmentepitheel onder het netvlies gebruikt om de gezondheid van deze laag van het netvlies te evalueren. Door laserlicht met een golflengte van 488 nm in het oog te schijnen, ontstaat er een spontaan oplichten van sommige onderdelen van het netvlies, vaatvlies of sclera zonder dat een kleurstof wordt geïnjecteerd. Hierbij wordt een zwart/wit foto bekomen die ons al fantastisch veel informatie omtrent de toestand van het oog kan bezorgen.

Autofluorescentiepatroon van een normaal oog

Specifieke patronen van autofluorescentie wordt gezien bij leeftijdsgebonden maculadegeneratie, Best disease en Stargardt disease. Ook bij andere retinale afwijkingen worden er onderbrekingen gezien thv pigmentepitheel, bv polypoidale choroidale vascuolpathie, idiopathische centrale sereuse chorioretinopathie.

Autofluorescentie van een centraal sereuse chorioretinopathie

Anatomie

Comments Off on Anatomie

NetvliesHet netvlies, of retina, vormt de binnenbekleding van het oog, met in zijn centrum de macula. Het is een heel complexe structuur waar de staafjes en de kegeltjes eveneens gelocaliseerd zijn. Het centrale deel van de macula is er een depressie, de fovea. Hier zijn er alleen kegeltjes heel dicht bij elkaar gelegen en vormt daardoor de plaats op het netvlies met de grootste resolutie.

Doorsnede thv fovea: centrale depressie thv macula
Het vaatvlies of choroidea is gelegen tussen het wit van het oog en het netvlies. Het is de laag van het oog dat de meeste bloedvaten bevat en zorg aldus voor de intense bloedvoorziening van het oog.
Het wit van het oog (sclera) zorgt voor de stevigheid van de oogbol en gaat vooraan thv het oog in het doorzichtige hoornvlies.

Het centrale deel van het oog is opgevuld met het glasvocht

Het glasvocht, of vitreum, is een kleverige gel die de oogbol vult en die achteraan omgeven is door een dun vlies, de achterste glasvochtmembraan. Als embryologische rest heeft deze geen functie

Spectralis HRA+OCT toestel zoals in onze oogkliniek gebruikt dat verschillende opnametechnieken mogelijk maakt van de vele onderdelen aanwezig in het oog.

Voorbeeld van een fluoangeiografie opname

een fluo-angiografie (onderzoek van het netvlies na inspuiten van een kleurstof in een armvene) kan uitgevoerd worden om abnormale bloedvaatjes ter hoogte van de macula op te sporen.

OCT (optische coherentie tomografie) om een dwarse doorsnede van het netvlies te maken